Financieel directeur Buma/Stemra rommelde met de boekhouding

0
600

Medewerkers van Buma/Stemra, onder wie de chief financial officer (cfo), hebben voor miljoenen euro’s gerommeld met de boekhouding van de auteursrechtenorganisatie. Daarmee hielden ze kunstmatig de kosten van de organisatie op het gewenste peil.

Dat blijkt uit een onderzoek dat advocatenkantoor NautaDutilh heeft verricht in opdracht van Buma/Stemra. De aanleiding voor het onderzoek waren signalen van een klokkenluider en observaties van de in juni vorig jaar aangetreden ceo Wim van Limpt.

Geen diefstal, wel trucs

De onderzoekers vonden geen bewijs dat er geld van Buma/Stemra is gestolen. Wel werd het kostenniveau van de organisatie, die de auteursgelden namens muziekuitgevers en auteurs int en onder hen verdeelt, met verschillende boekhoudkundige trucs zo veel mogelijk op een bepaald niveau gehouden. Voorzieningen en reserveringen werden onjuist opgevoerd.

Zo werden bijvoorbeeld IT-diensten vooruit gefactureerd, terwijl de kosten pas in het volgende jaar werden gemaakt. Fictieve posten werden intern ‘cushions’ (kussens) genoemd. Die konden gebruikt worden om in een volgend jaar de kosten te drukken.

Buma/Stemra heeft met zijn leden afgesproken dat de beheerkosten jaarlijks maximaal 15% van het geïnde en uitgekeerde bedrag mogen zijn. Door te rommelen met de boekhouding kwam dat percentage onder, maar zo dicht mogelijk bij die norm uit. Het beheersen van het kostenniveau was bovendien een van de criteria voor het toekennen van bonussen.

‘Men wilde geen gezeur’, verklaart ceo Van Limpt in een toelichting de gedragingen. ‘Als je over je budget heen gaat, krijg je gezeur. Als je er flink onder blijft ook.’

Het geld moest op

Gevolg van de trucs was echter dat er slecht zicht was op de daadwerkelijke kosten bij de organisatie. ‘De handelwijze verraadt ook dat daadwerkelijke kostenbeheersing niet werd nagestreefd ’, zo schrijven de onderzoekers, ‘het budget moest ten volle worden benut.’

De vraag of het gedrag van de betrokken medewerkers als strafbaar is aan te merken, blijft in het rapport in het midden. Het vragen om een factuur voor nog niet geleverde diensten ‘zou als uitlokking of medeplegen van valsheid in geschrifte of gebruikmaken van een vals geschrift kunnen gelden’, schrijven de onderzoekers. Ook het verwerken van valse facturen en het openbaar maken van onware jaarcijfers achten de onderzoekers mogelijk strafbaar.

KPMG is sinds jaar en dag accountant van Buma/Stemra. Op de vraag of de accountant blaam treft, laat Van Limpt weten dat bij de fraude ‘erg is gestuurd op de materialiteitsgrens’. Dat wil zeggen dat het gerommel in de boekhouding werd verdeeld over veel, relatief kleine, posten vermoedelijk in een poging onder de radar van de accountant te blijven.

Afscheid van accountant

De onderzoekers raden Buma/Stemra onder meer aan afscheid te nemen van KPMG als accountant en een tuchtklacht in te dienen tegen Buma/Stemra-cfo Wieger K. bij de Accountantskamer. K. is als accountant geregistreerd bij beroepsvereniging NBA.

Buma/Stemra wil niet zeggen wat voor maatregelen het tegen de betrokken medewerkers neemt. De cfo zit al langere tijd ziek thuis. De organisatie zegt eerst met medewerkers in gesprek te gaan en onthoudt zich van verder commentaar.

Van Limpt volgde in 2016 Hein van der Ree op. Die vertrok na zes jaar naar aanleiding van een salarisgeschil. Van Limpt stelt de uitkomsten van het onderzoek te betreuren, maar is ook ‘opgelucht dat vragen nu zijn beantwoord en maatregelen kunnen worden genomen om gemaakte fouten te herstellen.’